Blog Yazılarım

Jeffrey Young

01 Haziran 2026 2 dk okuma

 Jeffrey Young, psikoloji dünyasında özellikle Şema Terapi yaklaşımının kurucusu olarak tanınan önemli bir psikoterapisttir. Bilişsel Davranışçı Terapi eğitimi almış olan Young, terapi sürecinde bazı danışanların yalnızca düşünce değişimiyle kalıcı bir iyileşme yaşayamadığını fark etmiş ve bunun üzerine daha derin bir terapi modeli geliştirmeye yönelmiştir.

Bu süreçte özellikle çocukluk yaşantılarının, bağlanma ilişkilerinin ve karşılanmayan duygusal ihtiyaçların yetişkinlik üzerindeki etkilerini merkeze alan Şema Terapi yaklaşımı ortaya çıkmıştır. Young’a göre insanın bugün yaşadığı birçok duygusal zorlanma yalnızca “şu anki olaylarla” ilgili değildir; bazen geçmişte öğrenilmiş duygusal örüntülerin bugünkü yaşamda tekrar etmesiyle de ilişkilidir.

Şema Terapi modeli; kişinin kendisiyle, diğer insanlarla ve dünyayla kurduğu ilişkiyi anlamaya çalışır. Özellikle tekrar eden ilişki sorunları, yoğun değersizlik hissi, terk edilme korkusu, onay ihtiyacı, aşırı fedakârlık ya da yüksek beklentiler gibi yaşam örüntülerinin altında erken dönem deneyimlerin etkili olabileceğini vurgular.

Jeffrey Young’un geliştirdiği modelde “şema alanları” önemli bir yere sahiptir. Sevgi ve aidiyet, güven, özgürlük ve saygı gibi temel duygusal ihtiyaçların yeterince karşılanmaması, bireyin ilerleyen yaşamında bazı şemaların oluşmasına neden olabilir. Örneğin; çocukluk döneminde yoğun eleştiriyle büyüyen biri yetişkinlikte kendisini sürekli yetersiz hissedebilir ya da terk edilme deneyimleri yaşayan biri ilişkilerde yoğun kaygı yaşayabilir.

Young’un yaklaşımını farklı kılan noktalardan biri, terapide yalnızca düşüncelerin değil; duyguların, beden tepkilerinin ve ilişki deneyimlerinin de çalışılmasıdır. Bu nedenle Şema Terapi, daha bütüncül ve derinlemesine bir terapi modeli olarak değerlendirilmektedir. Terapi sürecinde kişinin geçmiş deneyimleriyle bugün verdiği duygusal tepkiler arasında bağ kurulmaya çalışılır. Böylece bireyin yalnızca semptomlarının azalması değil, kendisiyle kurduğu ilişkinin de dönüşmesi hedeflenir.

Jeffrey Young aynı zamanda Şema Terapi alanında önemli eserler yazmıştır. Özellikle “Hayatı Yeniden Keşfedin” adlı kitabı, şemaları daha anlaşılır bir dille ele alan ve geniş kitleler tarafından bilinen kaynaklardan biridir. Bunun yanında terapistlere yönelik daha akademik ve kapsamlı çalışmaları da bulunmaktadır.

Şema Terapi günümüzde yalnızca kişilik örüntülerinde değil; depresyon, kaygı problemleri, ilişki sorunları ve duygusal düzenleme güçlükleri gibi birçok alanda kullanılmaktadır. Dünyanın farklı ülkelerinde uygulanan bu yaklaşım, psikoterapi alanında giderek daha fazla ilgi görmekte ve geliştirilmeye devam etmektedir.

Jeffrey Young’un çalışmaları, psikoterapiye önemli bir bakış açısı kazandırmıştır. Çünkü bu yaklaşım kişiyi yalnızca “sorun yaşayan biri” olarak değil; geçmiş deneyimlerinden etkilenmiş, anlaşılmaya ihtiyaç duyan ve değişim kapasitesi taşıyan bir birey olarak ele alır. Şema Terapi de tam olarak bu noktada, kişinin kendisini daha derin bir şekilde anlamasına ve daha sağlıklı ilişki örüntüleri geliştirmesine yardımcı olmayı amaçlar.